284) DİVAN-I LÜGAT’İT TÜRK’DE, TÜRK DÜNYASI HARİTASI

Yayin Tarihi 20 Temmuz, 2008 
Kategori TÜRK DÜNYASI

Divan-ı Lügat’it Türk’de

Türk Dünyası Haritası

Kaşgarlı Mahmut Saciye ve Hamidiye Medreselerin de tahsil gördükten sonra kendisini Türk dili incelemelerine adamıştır. Bu amaçla Orta Asya’yı boydan boya kat ederek Anadolu’ya oradan da Bağdat’a gitmiştir. Bağdat’ta 1072-1074 yılları arasında yazdığı Türkçe-Arapça sözlüktür Arapların Türkçeyi öğrenmesi için yazmıştır. Türkçenin bilinen en eski sözlüğüdür, Orta Asya yazı Türkçesi hakkında var olan en kapsamlı ve en önemli dil anıtıdır. Kitap 683 sayfadır ve yaklaşık 9000 Türkçe kelime barındırır. Kaşgarlı Mahmut’un 11.yy da Balasagun’u merkez yaparak çizdiği Dünya Haritası o dönemde Türk’lerin yaşadıkları bölgeleri, dağılımını ve düşmanları yerini göstermesi bakımından dikkate değerdir. Türk’lerin bulunduğu bölgeleri göstermek amacı ile çizilmiştir. Halka biçiminde olan haritanın çevresinde doğu, batı, güney, kuzey yönleri bazı deniz ve nehirler gösterilmiştir.

*Batıda işaret edilen yerler: İtil boyları (Kıpçak) ve Frenklerin yaşadığı yerleri belirtir.

*Güneyde işaret edilen yerler: Hindistan ve SİND.

*Doğuda işaret edilen yerler: Çin ve Japonya

*Ortada işaret edilen yerler: YARKENT, KAŞGAR, BARSAGUN, BALASAGUN, YİFRUÇ, İKİÖKÜZ, ASBUALİ, KUMRİ, TALAS v.s diğer birden fazla Türk şehirleri bulunmaktadır.

Asya’nın kuzeyi, batısı ve güneyi çizilmeden bırakılmış, harita pek çok çizimi yanlış olmasına rağmen doğu bölgelerine verdiği bilgiler gerçeğe uymaktadır.

Türkçenin zenginliğini ispat etmek ve Araplara Türkçe öğretmek için kaleme alınmış bir sözlüktür. Türkçe konusunda pek işe yaramamıştır. Selçuklu zamanı Farsça, Osmanlı zamanı Arapça etkisi altında kalmıştır Anadolu. o yüzden şimdi Türkçemiz bol bol Arapça ve Farsça kelimeler içermektedir.

Bu eseri, yalnız bir sözlük değil; İslâmiyet öncesi Türk edebiyatını, tarihini, coğrafyasını, folklorunu, mitolojisini aydınlatan ansiklopedik bir eserdir.

Mustafa Karasüleymanoğlu

image00122.jpg

1-Bulgar             15-Somali                      31-Talas

2-Hazar Denizi   16-Sahra çölü                32-Canbalık

3-Rusya              17– Etiyopya                 33-Uygur

4-İskenderiye     18-Somali                      34-Beşbalık

5-Mısır                19-Seyhun                     35-Tataristan

6-Taşkent           20-Hindistan                 36-Ötüken

7-Japonya         21-HZ. Adem ayak izi   37-Birçok Türk

8-Çin                  22-Keşmir                      38 -Gazne

9-Balasagun     25-Yarkent                     39-Ceyhun

10-Kaşgar         26-Hotan                        40-Horasan

11-Semerkant   27-Kansu                        41 -Fars

12-Irak                28- Taraz                      

13-Azerbaycan  29-Nezi

14-Yemen           30-İkiöküz

Yorumlar

“284) DİVAN-I LÜGAT’İT TÜRK’DE, TÜRK DÜNYASI HARİTASI” yazisina 7 Yorum yapilmis

  1. TARIK KONAL yorum tarihi 20 Temmuz, 2008 14:00

    ÇOK SEVGİLİ ARKADAŞLARIM, KARDEŞLERİM…
    NE ZAMAN KUTADGU BİLİG’DEN, DİVAN-I LÜGAT-İT TÜRK’TEN SÖZ AÇILSA İÇİMİ BÜYÜK BİR HÜZÜN KAPLAR…
    BU BÜYÜK YAPITLAR, SAYGIN TARİHİMİZDEN BİZE KALANLARDIR.YA YİTİK OLANLAR…
    YİTİK TÜRK DİLİ VE TÜRK TARİHİ KİTAPLARI VE BELGELERİ SADECE TÜRK ÖZEKİNİ İÇİN DEĞİL EVRENSEL ÖZEKİN TARİHİ İÇİN DE O DENLİ BÜYÜK KAYIPTIR…
    GÜZEL DİLİMİZE KATKI SUNANLARI; GÖKTÜRK YAZITLARI’NI (KİTABELERİ’Nİ) YAZANLARI, KAŞGARLI MAHMUT, BALASAGUNLU YUSUF HAS HACİP, KARAMANOĞLU MEHMET BEY, YUNUS EMRE, DEDE KORKUT, PİR SULTAN ABDAL, KARACOĞLAN, DADALOĞLU, AŞIK VEYSEL, NÂZIM HİKMET, CAHİT KÜLEBİ, FAZIL HÜSNÜ DAĞLARCA’YI;(ADINI SAYAMADIKLARIMI DA ); VE BU SAYGIN ULUSUN SAYGIN TARİHİNE GÜZEL VE YİTİK DİLİ TÜRKÇEYİ “GERİ ÇAĞIRAN” ATATÜRK’Ü SONSUZ VE İÇTEN SAYGILARLA ANIYORUM…
    KARASÜLEYMANOĞLU VE YILMAZ KARAHAN BEYEFENDİLERE DE İÇTEN TEŞEKKÜRLER GÖNDERİYORUM.
    TARIK KONAL

  2. akitilop.tesayis yorum tarihi 22 Temmuz, 2008 02:09

    SELAM,
    SAYIN KARAHANLI,,,,,
    HERZAMANKI GIBI COK GÜZEL KONULARA DEGINEREK UNUTULANLARI HATIRLATIYORSUNUZ
    TESEKÜR EDERIM
    AKITILOP-TESAYIS

  3. mustafa karasüleymanoğlu yorum tarihi 22 Temmuz, 2008 12:14

    bu haritayı türkçeye çeviren mustafa karasüleymanoğlu

  4. Yılmaz Karahan yorum tarihi 22 Temmuz, 2008 12:42

    MUSTAFA BEY,
    KÜLTÜREL HİZMETLERİNİZDEN DOLAYI TEŞEKKÜR EDERİZ.

  5. halil ibrahim işbilir yorum tarihi 13 Eylül, 2008 22:25

    sayın mustafa karasüleymanoğlu böyle konulara değinerek bizlere değerlerimizi yansıttığın için çok teşekkür ederiz ellerine sağlı.. saygılar

  6. mustafa yorum tarihi 13 Eylül, 2008 22:28

    sağol kardeşim yazımı beğendiysen benim için iiidir.

  7. büşra keçebaş yorum tarihi 1 Ekim, 2008 18:25

    tebrikler ve teşekkürler cok güzel bir çalışma özelliklede yaşına göre ellerine sağlık devam et

Yorum yap