245) Konuşma ve Yazım Dilinde “hane” Eki

Yayin Tarihi 14 Nisan, 2014 
Kategori KÜLTÜREL, TÜRKÇE

Konuşma  ve Yazım Dilinde  “hane” Eki

kalem-tutan-el

Türkçe konuşma ve yazım dilinde tanık olduğum bir yanlış sanki ısrarla yapılıyor!

Bilhassa gençlerin paylaşımlarında bu yazım hatasını gördükçe çok üzülüyorum. Belki küçük bir ayrıntıdır. Ancak bu küçüklük, Türkçe’nin önemsenmesi yönünden büyüktür.

“Hastahane”, “Pastahane”, “Postahane”, gibi yazılımlar ve söylemler yanlıştır!

Doğru yazılım ve söylemi:

“Hastane”, “Pastane”, “Postane”, “Eczane” olmalıdır.

Sonuna “hane” kelimesi alan birleşik kelimelerde, ilk kelimenin sonu sesli harfle bitiyorsa “hane” kelimesinin “ha” hecesi düşer.

Hasta-Hastane,

Pasta-Pastane,

Posta-Postane,

Ecza-Eczane

Sonuna “hane” kelimesi alan birleşik kelimelerde, ilk kelimenin sonu sessiz harfle bitiyorsa “hane” kelimesi yazılır ve söylenir.

Çay-Çayhane, Yatak-Yatakhane, Ders– Dershane, Tımar-Tımarhane, Darp-Darphane, Doğum-Doğumhane, Aş– Aşhane…

Yalnız burada istisna bir kelime var ki, her gün içinde olduğumuz veya duyduğumuz, toplum hayatımızın vaz geçilmez mekanlarından olan “Kahvehane”

İlk kelimenin sonu sesli bitmesine rağmen, yazımda “ha” hecesi düşmemiştir. “hane” kelimesini olduğu gibi almıştır. Bu durum ancak konuşma dilimiz de düzeltilmektedir. “Kahveye gidiyorum, kahvedeyim, kahvede bekliyorum” gibi söylemlerde bulunuruz. “Kahvehaneye gidiyorum, kavehanedeyim, Kahvehane de bekliyorum” gibi söylemlerde bulunmayız. “Kahvehane” kelimesi yazım ve konuşma dilinde farklılık arz etmektedir.

“Hane” kelimesi, “ev” anlamını taşır. Sonuna “ev” alan birleşik kelimelerimiz de vardır.

Çayevi, Polisevi, Öğretmenevi, Aşevi, Doğumevi, Yayınevi, Kitapevi…

Türkçe kimliğimizdir. Dilimizi kaybedersek, varlığımızı da kaybetmiş oluruz. Türk dilini güzel konuşmak ve doğru yazmak için mutlaka Türkçe sözlükleri, kitap okur gibi okumak gerekir.

YILMAZ KARAHAN

Yorumlar

“245) Konuşma ve Yazım Dilinde “hane” Eki” yazisina 2 Yorum yapilmis

  1. Özgür Özkılıç yorum tarihi 16 Nisan, 2014 09:38

    Çok yerinde bir paylaşım olmuş hocam teşekkürler

  2. Ömer Faruk Hüsmüllü yorum tarihi 15 Mart, 2015 22:51

    Bilgilendirme ve uyarı içeren değerli bir paylaşım olmuş. Bilhassa gençlerimizin bu açıklamayı dikkate alacaklarını umuyorum. Çünkü bu konuda sadece gençlerimiz tarafından değil yayımlanmış kitapları olanlar tarafından bile sıkça hatalar yapıldığını görüyoruz.
    Teşekkürler…

Yorum yap



Lütfen aşağıdaki basit işlemi yapınız: * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.